w-l-c Le cinéma vu par les belges
Gisteren ging op Docville de documentairefilm ‘Sakawa’ van Ben Asamoah in avant-première. Het grote publiek kan op zijn beurt deze film vanaf 24 april in diverse zalen verspreid over het land ontdekken.
Ben Asamoah (1985, geboren in Agona Swedru, Ghana) migreerde toen hij drie was met zijn gescheiden moeder Dinah naar Nederland. Na twee jaar wachten op asiel, kregen ze in België burgerschap. Hij liep er school en later ging hij naar het Royal Institute for Theatre, Cinema and Sound (RITCS) te Brussel. Ben Asamoah maakte er een eerste korte documentaire ‘Black’, over de Westerse betekenis van de kleur zwart, waaraan het negatieve altijd wordt gekoppeld. In ‘The Rice Farmers’, zijn tweede korte documentairefilm, brengt hij het leven van de Ghanese rijstboeren in kaart. ‘Sakawa’ is zijn eerste documentairefilm, die werd geproduceerd door Peter Krüger en het productiehuis Inti Films.
Daarin benadert Ben Asamoah het fenomeen internetfraude in combinatie met voodoo – hetgeen in Ghana Sakawa wordt genoemd – vanuit het perspectief van zijn landgenoten. In 2013 keerde hij terug naar zijn geboorteland en ontdekte dat veel van zijn vrienden uit zijn prille kindertijd Sakawa-boys waren geworden. Als hij niet naar Europa was vertrokken, besefte hij, was hij waarschijnlijk ook een Sakawa-boy geworden. Omdat hij hun motieven begreep en voeling had met hun cultuur, besloot hij het verhaal van Sakawa in beeld te brengen vanuit zijn persoonlijk Afrikaans perspectief.
Tussen de berg walmende e-waste die vanuit het Westen in Ghana wordt gedumpt, ligt een schat aan informatie verscholen. Wie een beetje handig is, kan makkelijk foto’s en privégegevens lospeuteren uit een stapel harde schijven. Gegevens van rijke westerlingen die makkelijk online terug te vinden zijn. De jonge moeder Ama kijkt vol verbazing naar een Amerikaanse straat die via Google Maps in een paar klikken tevoorschijn wordt getoverd. Een doorgewinterde fraudeur probeert haar het vak te leren, maar veel talent lijkt ze er niet voor te hebben. Misschien kan een bezoek aan de voodoo priesteres hulp bieden. One Dollar weet mannen helemaal gek te maken met zijn nepaccount. Een foto van een rondborstige vrouw en wat vleierij met een hoog stemmetje, meer heeft hij niet nodig. Oplichting zonder scrupules zo lijkt het, maar hoeveel compassie kan je verwachten van iemand die moet rondkomen met 12 euro per maand?
De Afrikaanse realiteit kan je niet begrijpen, aldus Ben Asamoah, als je geen rekening houdt met het feit dat voor vele Afrikanen voodoo en de spirituele wereld even reëel zijn als de tastbare wereld. Daarom is de opbouw van de film zo bedoeld dat de kijker tevens inzicht krijgt in de Afrikaanse manier van denken en hoe zij de zaken er bekijken en benaderen.
